Speelgoed opruimen voor Sinterklaas, samen met je kind

Over iets meer dan drie weken is het pakjesavond, en daarna volgt Kerst al snel. Er komt dus binnenkort nieuw speelgoed binnen in een kamer die nu misschien al vol ligt. Half november is een goed moment om op te ruimen. Je bent nog ruim op tijd, en kinderen zitten al in de sinterklaasstemming, dus het idee “we maken plek voor wat er gaat komen” spreekt ze aan.

Opruimen werkt het best als je het sámen doet. Dus niet stiekem als de kinderen op school zijn, maar met ze aan tafel of op de vloer.

Waarom samen opruimen beter werkt

In je eentje alles in vuilniszakken stoppen gaat natuurlijk sneller. Maar kinderen merken heel goed wanneer hun lievelingsknuffel of dat ene autootje ontbreekt, en dan heb je een probleem.

Als je het samen doet, leren kinderen keuzes maken en nadenken over wat ze echt gebruiken. Ze zien ook dat speelgoed bij een ander kind een tweede leven kan krijgen. En jij ontdekt waar je kind nu écht mee speelt, wat weer handig is voor het verlanglijstje.

Bij peuters doe je het grootste deel zelf, maar laat ze wel meekijken en een paar keuzes maken. Vanaf een jaar of vijf kunnen kinderen al aardig meebeslissen. Oudere kinderen kunnen hun eigen kamer of plank grotendeels zelf aanpakken, met jou als hulp.

Sorteren in vier stapels

Maak vier duidelijke bakken, dozen of plekken op de vloer, en geef ze een naam die je kind snapt:

Houden. Speelgoed waar je kind nog mee speelt of aan gehecht is.
Weggeven. Speelgoed dat nog goed is, maar waar je kind niet meer mee speelt.
Verkopen. Voor spullen die nog wat waard zijn, zoals complete LEGO-sets, houten treinbanen of grote stukken als een poppenhuis.
Kapot. Speelgoed dat niet meer te repareren is, of puzzels en spellen die niet meer compleet zijn.

Begin klein: één bak of één plank per keer, niet de hele kamer. Een half uur is voor de meeste kinderen ruim genoeg.

Stel ook concrete vragen. “Wanneer heb je hier voor het laatst mee gespeeld?” werkt beter dan “Heb je dit nog nodig?”, want op die laatste vraag is het antwoord altijd ja.

Verder:

Is je kind gevoelig als het om knuffels gaat, laat die dan met rust. Kies liever speelgoed waar weinig emotie aan zit.
Wat je kind niet kan kiezen, gaat in een twijfeldoos op zolder of in de kast. Vraagt niemand er in een paar maanden naar, dan kan het alsnog weg.
Laat je kind meebeslissen over verkopen. Sommige kinderen sparen graag een deel van de opbrengst of geven het aan een goed doel.

Speelgoedrotatie: niet alles tegelijk

Veel kinderen hebben niet te weinig speelgoed, maar te veel tegelijk in zicht. Met speelgoedrotatie ligt maar een deel van het speelgoed in de kamer en staat de rest opgeborgen. Elke paar weken wissel je.

Verdeel het speelgoed in drie of vier groepen. Stop in elke groep een mix: iets om mee te bouwen, iets voor rollenspel, een spel of puzzel en iets creatiefs. Eén groep ligt in de kamer, de rest gaat in dichte dozen buiten het zicht van de kinderen. Wissel om de paar weken, of eerder als je merkt dat er minder gespeeld wordt.

Lievelingsspeelgoed doet niet mee. De knuffel waarmee je kind slaapt, blijft gewoon in de kamer.

Speelgoed dat een tijdje weg was, voelt vaak weer als nieuw. Rond de feestdagen komt dat goed uit: na pakjesavond kun je een deel van het oude speelgoed tijdelijk opbergen, zodat het nieuwe de aandacht krijgt. Na een paar weken ruil je weer.

Opbergtips per soort speelgoed

LEGO en Duplo

Sorteer niet te fijn. Voor jonge kinderen is één grote bak, of een paar bakken op kleur of grootte, genoeg. Sorteren op soort steentje werkt vooral voor oudere bouwers.
Een speelkleed met trekkoord, waarop je bouwt en dat je daarna als zak dichttrekt, scheelt veel opruimtijd.
Sets die je kind nog wil nabouwen, bewaar je in een zakje met het bouwboekje erbij.
Zijn er nog jonge kinderen in huis, houd Duplo en LEGO dan gescheiden, zodat de kleine steentjes buiten bereik blijven.

Puzzels met ontbrekende stukjes

Tel na het spelen niet steeds alle stukjes. Bewaar elke puzzel liever in een eigen zakje of doos met een foto van de voorkant, en zet een streepje of briefje op de doos als er een stukje mist. Dan weet je meteen wat je aan anderen kunt geven.

Voor jonge kinderen is een puzzel met één of twee missende stukjes vaak nog prima. Geef je hem weg of verkoop je hem, meld het er dan wel bij. Is een kartonnen puzzel echt niet meer compleet, dan kun je ermee knutselen of hem bij het oud papier doen.

Spellen

Doe de kleine onderdelen in een zakje met een sluiting, zodat er niets in de doos rondzwerft.
Doe een elastiek om dozen die niet goed sluiten.
Leg spellen plat op een plank. Rechtop schuift de inhoud door elkaar, tenzij alles in zakjes zit.

Knutselspullen

Gooi opgedroogde stiften en lijm weg; dat zijn er na een jaar vaak meer dan je denkt.
Bewaar papier, verf en knutselmateriaal in een vaste doos die je samen opruimt na het knutselen.

Knuffels

Een hangmat in een hoek van de kamer of een grote mand houdt knuffels bij elkaar.
Kies samen een paar lievelingsknuffels die op bed mogen; de rest gaat in de mand.

Weggeven: aan wie?

Speelgoed dat nog goed is, kan bij een ander gezin nog veel plezier geven. Vraag eerst rond bij familie, vrienden en buren, vooral als daar jonge kinderen zijn. Verder kun je terecht bij:

de kringloopwinkel, met alleen schoon en compleet speelgoed en de batterijen eruit;
weggeefkasten en ruilgroepen in de buurt;
de speelotheek, school of kinderopvang, als ze goed speelgoed of spellen aannemen. Vraag het eerst even na.

In veel plaatsen zijn er ook organisaties of acties die rond de feestdagen speelgoed inzamelen voor gezinnen met weinig geld. Vraag van tevoren wat ze wel en niet aannemen. Vaak willen ze alleen speelgoed dat er nog als nieuw uitziet.

Laat je kind zelf meegaan om het speelgoed weg te brengen, als dat kan. Het afscheid wordt dan makkelijker, en onderweg kun je het er samen over hebben waarom je dingen weggeeft.

Meer ideeën voor tweedehands speelgoed, lenen bij de speelotheek en speelgoed dat lang meegaat, vind je in duurzaam speelgoed: tweedehands en speelotheek.

Een opgeruimde kamer en een beter verlanglijstje

Na het opruimen weet je beter waar je kind echt mee speelt. Daar kun je het verlanglijstje op afstemmen, zodat er minder spullen komen waar een kind na een week op uitgekeken is. Hoe je zo’n lijstje samen maakt, lees je in een digitaal verlanglijstje maken met je kind. Heeft je kind al heel veel? Kijk dan eens bij cadeaus voor kinderen die alles al hebben.

Het hoeft niet in één weekend. Plan in de weken voor 5 december een paar korte opruimmomenten van een half uur, dan is er ruimte als de pakjes komen.